Silnik hydrauliczny jazdy i silnik obrotu to podzespoły, które w koparce gąsienicowej pracują najciężej. Przenoszą pełne ciśnienie układu, pracują w pyle i błocie i są połączone z przekładniami planetarnymi. Gdy zaczynają się zużywać, objawy często przypominają usterkę pompy, rozdzielacza albo zwolnicy. Poniżej wyjaśniamy, jak te silniki działają, po czym poznać ich zużycie, jak je diagnozować i od czego zależy koszt naprawy.

Silnik jazdy a silnik obrotu – rola i budowa

Mechanik ogląda wałek wielowypustowy z łożyskiem przy rozebranym żółtym silniku hydraulicznym obrotu na stole warsztatowym

W koparkach gąsienicowych silnik jazdy to najczęściej silnik wielotłoczkowy osiowy. Jest skręcony bezpośrednio ze zwolnicą, czyli przekładnią planetarną napędzającą koło napędowe gąsienicy. W jednym zespole zwykle znajdują się:

  • zawór hamujący, który chroni maszynę przed staczaniem się,
  • zawory przelewowe,
  • wielotarczowy hamulec postojowy zwalniany ciśnieniem,
  • mechanizm zmiany wychylenia, który odpowiada za dwa biegi jazdy.

W maszynach kołowych często spotyka się silniki z osią pochyloną o zmiennej chłonności, które napędzają skrzynię lub most.

Silnik obrotu napędza reduktor obrotu, którego zębnik współpracuje z wieńcem. Oprócz zespołu tłoczkowego ma hamulec postojowy, zawory przeciwudarowe ograniczające ciśnienie przy ruszaniu i hamowaniu nadwozia oraz zawory antykawitacyjne. Pracuje cyklicznie, bo ciągle przyspiesza i hamuje ciężkie nadwozie. Dlatego jego zużycie objawia się inaczej niż w silniku jazdy.

Objawy uszkodzenia silnika hydraulicznego

Koparka gąsienicowa CAT z łyżką na pierwszym planie i bus serwisowy na placu

Zużycie narasta zwykle stopniowo. Operator najpierw zauważa spadek siły lub prędkości, a dopiero później hałas i wycieki. Im wcześniej maszyna trafi na diagnostykę, tym większa szansa, że skończy się na regeneracji, a nie na wymianie całego podzespołu.

Silnik jazdy

  • brak siły przy podjeździe lub skręcie w miejscu, maszyna „siada” pod obciążeniem,
  • ściąganie na jedną stronę przy jeździe na wprost, bo jedna gąsienica jest wolniejsza,
  • brak przełączenia na drugi bieg albo samoczynny powrót na pierwszy,
  • szarpanie lub staczanie się maszyny ze zbocza po puszczeniu dźwigni,
  • rosnący poziom oleju w zwolnicy albo olej hydrauliczny w oleju przekładniowym,
  • wycie, stuki, wyraźnie wyższa temperatura obudowy niż po drugiej stronie.

Silnik obrotu

  • wolny lub nierówny obrót, słabe ruszanie nadwozia,
  • uderzenie lub wyczuwalny luz przy zatrzymaniu obrotu,
  • nadwozie obraca się na pochyleniu mimo puszczonej dźwigni, co wskazuje na hamulec,
  • piski, zgrzyty, opiłki w oleju reduktora.

Objaw – możliwa przyczyna – co zrobić

Diagnostyka: przeciek drenażu i pomiary ciśnień

Najwięcej o stanie silnika tłoczkowego mówi przeciek wewnętrzny, czyli ilość oleju uchodzącego przewodem drenażowym. Luzy powstają między tłoczkami a blokiem oraz między blokiem a płytą rozdzielczą. Im są większe, tym więcej oleju omija pracę i trafia do drenażu, a silnik traci moment i obroty. Pomiar wykonuje się tak:

  1. Rozgrzać olej do temperatury roboczej.
  2. Odłączyć przewód drenażowy od zbiornika, skierować go do naczynia z podziałką i zaślepić króciec w zbiorniku.
  3. Obciążyć silnik do ciśnienia nastawy zaworu przelewowego, blokując gąsienicę lub nadwozie zgodnie z procedurą producenta. Zmierzyć ilość oleju w określonym czasie.
  4. Porównać wynik z wartością dopuszczalną z dokumentacji serwisowej oraz z silnikiem drugiej strony.

Równolegle mierzy się:

Warto też obejrzeć filtry i korki magnetyczne. Drobiny mosiądzu wskazują na stopki tłoczków lub tuleje, a stalowe opiłki na łożyska lub zęby przekładni. Przykład takiej diagnostyki opisaliśmy przy awarii obrotu i rotatora w Liebherr LH35.

Regeneracja silnika hydraulicznego – weryfikacja i obróbka

Pracownik obsługuje docierarkę tarczową do obróbki płaskich powierzchni elementów hydrauliki

Po demontażu silnik jest myty i rozbierany na elementy. Weryfikacja obejmuje przede wszystkim:

  • płytę rozdzielczą i czoło bloku cylindrów: rysy, wżery, ślady zatarcia,
  • tłoczki ze stopkami: luz na przegubie kulistym, zużycie powierzchni ślizgowych,
  • tarczę wychylną lub płytę oporową oraz dociskacz stopek,
  • otwory w bloku cylindrów, wałek wielowypustowy i łożyska,
  • tarcze hamulca, sprężyny, zawory i tłoczek zmiany biegu.

Płyta rozdzielcza, czoło bloku i tarcza oporowa to powierzchnie płaskie, na których olej tworzy film uszczelniający. Przy niewielkim zużyciu przywraca się je docieraniem na docierarce tarczowej. Elementy zużyte poza granice obróbki, a także wszystkie uszczelnienia i łożyska, wymienia się na nowe. Zakres wymiany ustala się po pomiarach i to on decyduje o większości kosztu.

Montaż i próba po regeneracji

Mechanik składa blok cylindrów z tłoczkami na stole warsztatowym, obok wałek z łożyskiem

Silnik składa się z nowym kompletem uszczelnień, z zachowaniem momentów dokręcania i nastaw zaworów. Przed uruchomieniem obudowę trzeba napełnić olejem przez otwór drenażowy. Start „na sucho” potrafi zniszczyć świeżo obrobione powierzchnie w pierwszych minutach pracy. Po montażu na maszynie sprawdza się przeciek drenażu, ciśnienia, przełączanie biegów, działanie hamulca i temperaturę pracy.

Równie ważne jest usunięcie przyczyny awarii. Jeśli silnik zużył się przez zanieczyszczony olej, trzeba wymienić olej i filtry, przepłukać przewody i sprawdzić pompę. Inaczej zregenerowany podzespół szybko podzieli los poprzedniego. Dobrze pokazuje to historia nowej zwolnicy i ponownej awarii w Wacker Neuson ET18. Przy pompach podobnie wygląda regeneracja pompy DPVO 165.

Spotykane konstrukcje: Rexroth A6VM, Kawasaki M2X, Linde

Zasada działania jest wspólna, ale konstrukcje różnią się szczegółami, które wpływają na diagnostykę i dobór części:

Podobnie zbudowane są silniki Liebherr, Komatsu czy Sauer-Danfoss. Metody diagnostyki i regeneracji są te same, różnią się części i dane serwisowe.

Regeneracja czy wymiana silnika

Mechanik trzyma zespół wirujący z wałkiem wielowypustowym obok obudowy hydraulicznej jednostki tłoczkowej

Regeneracja ma sens, gdy obudowa, blok cylindrów i wałek nadają się do dalszej pracy, a zużycie dotyczy powierzchni ślizgowych, tłoczków, łożysk i uszczelnień. Nowy lub sprawdzony używany silnik jest rozsądniejszy w trzech przypadkach:

  • obudowa jest pęknięta,
  • otwory bloku są zatarte,
  • koszt części do regeneracji zbliża się do ceny kompletnego podzespołu.

Przy silniku jazdy zawsze warto przy okazji ocenić stan zwolnicy, a przy silniku obrotu stan reduktora i wieńca obrotu.

Nowe i używane podzespoły napędowe można sprawdzić w dziale części układów napędowych. Jeśli potrzebnego elementu nie ma w sklepie, zapytaj o dostępność.

Ile kosztuje naprawa silnika hydraulicznego i ile trwa

Nie da się podać jednej kwoty za naprawę silnika jazdy czy obrotu. Koszt zależy od kilku czynników:

Prace serwisowe rozliczamy według stawek:

Koszt części i obróbki ustalamy po weryfikacji rozebranego silnika. Czas naprawy zależy głównie od dostępności części. Wycenę przygotujemy najszybciej, gdy podasz model maszyny, numer z tabliczki silnika i opis objawów. Zapraszamy do kontaktu.

Najczęstsze pytania

Ile kosztuje naprawa silnika hydraulicznego?

Koszt zależy głównie od zakresu zużycia: inaczej wycenia się wymianę uszczelnień, a inaczej wymianę bloku cylindrów, tłoczków i płyty rozdzielczej. Robocizna to 230 zł netto za roboczogodzinę mechanika, a dojazd 3 zł netto za km w obie strony. Koszt części i obróbki ustalamy po weryfikacji rozebranego silnika.

Jak sprawdzić, czy silnik jazdy koparki jest uszkodzony?

Najpewniejszym testem jest pomiar przecieku drenażu przy obciążeniu silnika do ciśnienia nastawy zaworu przelewowego i porównanie wyniku z danymi producenta oraz z silnikiem drugiej strony. Do tego mierzy się ciśnienia obwodu jazdy, ciśnienie sterujące biegu i zwalniania hamulca.

Dlaczego w zwolnicy przybywa oleju?

Najczęściej przyczyną jest nieszczelny uszczelniacz wału silnika jazdy, przez który olej hydrauliczny przechodzi do zwolnicy. Często uszczelniacz uszkadza zbyt wysokie ciśnienie w obudowie przy zatkanym lub zagiętym przewodzie drenażowym, dlatego trzeba sprawdzić także drenaż.

Koparka ściąga na jedną stronę – czy to na pewno silnik jazdy?

Niekoniecznie. Ten sam objaw daje nieszczelne złącze obrotowe, uszkodzony zawór przelewowy, sekcja rozdzielacza lub pompa. Przed demontażem silnika trzeba zmierzyć ciśnienia i przecieki obu obwodów jazdy.

Regeneracja czy nowy silnik hydrauliczny?

Regeneracja ma sens, gdy obudowa, blok cylindrów i wałek nadają się do dalszej pracy. Wymiana jest rozsądniejsza przy pękniętej obudowie, zatartych otworach bloku albo gdy koszt części zbliża się do ceny kompletnego silnika.

Czy regenerujecie silniki hydrauliczne różnych marek?

Zajmujemy się regeneracją pomp i silników hydraulicznych maszyn budowlanych. O konkretny model najlepiej zapytać bezpośrednio, podając markę i model maszyny oraz numer z tabliczki silnika.